Bijdrage vuurwerk initi­a­tief­voorstel GroenLinks


22 november 2016

Commissie Mens en Samenleving 22 november 2016

Allereerst complimenten aan de heer De Vries voor het opstellen van dit initiatiefvoorstel. Wij zijn erg blij dat dit initiatief heeft genomen, het wordt namelijk hoog tijd dat ook in Utrecht de vuurwerktraditie omgevormd gaat worden.

Zoals u weet hebben de Partij voor de Dieren en GroenLinks ook diverse andere initiatieven genomen om de overlast door consumentenvuurwerk voor mens, dier en natuur terug te dringen. We hebben in ieder geval voor elkaar gekregen dat nu ook het college spreekt over vuurwerkvrije zones, en er ook daadwerkelijk één gaat instellen tijdens de komende jaarwisseling. Maar dat is wat de Partij voor de Dieren betreft nog niet genoeg. Het initiatiefvoorstel van de heer De Vries is namelijk het minimale wat we zouden moeten doen. Snel aannemen dus dit mooie plan, zodat we de aankomende jaarwisseling al concrete veranderingen kunnen bewerkstelligen.

Naast de cijfers die GroenLinks presenteert in haar initiatiefvoorstel benadrukt de Partij voor de Dieren wederom dat 50% van de menselijke slachtoffers van verwondingen door vuurwerk omstander is en dat het in 61% van de ongevallen gaat om legaal vuurwerk. Dit werd onlangs nog door Brandweer Utrecht bevestigd.

Het initiatiefvoorstel vraagt het college om vuurwerkvrije zones in te stellen in de buitengebieden, parken en bij dierenweides. Hier staat de Partij voor de Dieren volledig achter. Het college stelt echter voor om hier vuurwerkluwe zones in te stellen en dat vindt de Partij voor de Dieren niet ver genoeg gaan. Dieren hebben zwaar te lijden onder de harde knallen en verwondingen of zelfs de dood door vuurwerk, en parken, natuurgebieden en wateren lijden onder vervuiling en vergiftiging door vuurwerkresten. Wij vragen ons af wat de heer De Vries van dit standpunt van het college vindt.

Wij blijven, net als GroenLinks, pleiten voor vuurwerkvrije zones in deze gebieden. En de Partij voor de Dieren gaat nog verder: we zijn erg blij dat er voor het eerst een vuurwerkvrije zone wordt ingesteld ten bate van de dieren, namelijk bij de twee maneges bij de Voorveldsepolder, maar waarom niet verder gaan door ook standaard vuurwerkvrije zones in te stellen bij dierenopvangcentra, zoals het Stichts Asyl en de Vogelopvang, en andere plekken waar dieren verblijven, zoals hondenspeelvelden? Hoewel de Vogelopvang naar verwachting in 2017 naar Nieuwegein verhuist, kan het college hen én de door hen opgevangen vogels dit jaar nog van dienst zijn door ook daar een vuurwerkvrije zone in te stellen. Wij zouden deze locaties graag ook terugzien in het voorstel van de heer de Vries.

Het college gaat in haar reactie op het initiatiefvoorstel niet specifiek in op de voorgestelde locaties, namelijk het buitengebied van Utrecht en de dierenweides. Wij zien namelijk graag dat deze gebieden ook daadwerkelijk worden aangewezen als gebieden waar geen vuurwerk afgestoken mag worden, zodat dieren en de natuur goed worden beschermd tegen verwondingen, stress, angst en vervuiling. Graag een reactie van de burgemeester.

Wat betreft vuurwerkluwe en vuurwerkvrije zones bij scholen en zorginstellingen: het college geeft aan dat geen van de zorginstellingen en scholen heeft aangegeven hier behoefte aan te hebben. De Partij voor de Dieren meent dat dit beeld wel wat genuanceerder ligt. Zo heeft een hospice aangegeven hier wel voor open te staan. Wij vragen ons dan ook af of de heer De Vries het met ons eens is dat het college hier wel wat meer inspanningen mag verrichten. De Partij voor de Dieren pleitte in juli 2014 in de gemeenteraad voor een vuurwerkvrije zones in winkelcentra, omdat veel winkeliers op 1 januari geconfronteerd worden met vuurwerkschade. We zijn benieuwd of dit nog is meegenomen in de overwegingen.

GroenLinks stelt voor om geen nieuwe vergunningen af te geven voor verkoop- en opslagpunten voor vuurwerk. Ook daar is de Partij voor de Dieren het mee eens. Het college beweert echter dat door het terugdringen van het aantal verkooppunten de overlast niet zal afnemen en dat de verkoop van illegaal vuurwerk zal toenemen. De Partij voor de Dieren gelooft hier niets van: een deel van de verkoop van vuurwerk bestaat uit impulsaankopen (je gaat even naar het tuincentrum en pakt ook gelijk wat vuurwerk mee) en mensen zullen eerder naar een andere wijk in Utrecht rijden om legaal vuurwerk te kopen dan helemaal naar België of Polen voor het kopen van illegaal vuurwerk. Dus hierbij ook van ons het dringende verzoek aan het college om geen nieuwe vergunningen meer af te geven aan verkooppunten van vuurwerk en ook zeker geen nieuwe opslagpunten toe te staan in Utrecht. Over opslagpunten gesproken: in het initiatiefvoorstel staat dat er 1 opslagpunt voor vuurwerk is in Utrecht, in De Meern. In 2015 kwam er echter een aanvraag voor 2 opslagpunten in De Meern, en ook zou de burgemeester ons nog informeren over een geplande opslag in de Kroonstraat in Wijk C. Wij denken dat GroenLinks net als wij graag wil weten van de burgemeester hoeveel opslagpunten er nu daadwerkelijk zijn in Utrecht en hoeveel er nog gepland staan op dit moment.

Zoals bekend wil de Partij voor de Dieren zo snel mogelijk naar een verbod op het afsteken van vuurwerk door consumenten, net als Pieter van Vollenhoven, vele oogartsen, KNGF Geleidehonden, lokale afdelingen van de PvdA en D66 en nog 700 andere organisaties die zich onder meer met de belangen van kinderen, dieren en gezondheid bezighouden (petitie 2015). We ondersteunen de vraag van GroenLinks naar een centrale vuurwerkshow, maar dat zou wat ons betreft gepaard moeten gaan met het genoemde verbod. Het argument van het college dat het om een geliefde traditie gaat en dat mensen zelf ook graag vuurwerk afsteken weegt wat ons betreft niet op tegen het leed dat mens, dier, natuur en milieu wordt aangedaan met al die knallen, verwondingen, beschadigingen en al dat afval dat vuurwerkafstekers achterlaten. Het is goed dat de gemeente het draagvlak voor een centrale vuurwerkshow gaat meten, maar het overstijgende belang van een verbod wordt wat ons betreft ook meegenomen. Mensen roken ook graag in kroegen, maar het overstijgende belang van de gezondheid van mensen wordt terecht belangrijker geacht. Wij zien graag dat dit ook gaat gelden voor consumentenvuurwerk.

In de reactie van het college op het initiatiefvoorstel leest de Partij voor de Dieren dat het college het afsteken van vuurwerk gefaseerd wil terugdringen, maar het is ons niet duidelijk hoe dan, en wanneer. Het college zegt dat het allemaal niet gaat lukken voor de jaarwisseling 2016-2017, maar heeft het college niet al eerder beloofd om ieder jaar meer maatregelen te nemen? Wat gaat er dan nog meer gebeuren dit jaar, naast die ene vuurwerkvrije zone in de Voorveldsepolder? We missen de ambitie om de jaarwisseling voor dieren, natuur en mensen die écht geen vuurwerk willen draaglijk te maken. Andere gemeenten hebben al besloten om een vuurwerkverbod in te stellen in parken (Leiden) en bij alle dierenweides in de gemeente (zoals De Bilt, Houten en Maarssen). De Partij voor de Dieren wil dat dit op zijn minst in Utrecht ook gebeurt. Wij hopen dat de heer de Vries dit met ons eens is.

Tot slot geven we hierbij nogmaals aan dat we het initiatiefvoorstel van GroenLinks van harte steunen. Wij willen ervoor zorgen dat er straks geen consumentenvuurwerk afgestoken wordt en het is een goede start om dit dan in ieder geval niet meer in kwetsbare gebieden te doen.