Commis­sie­bij­drage Evaluatie Utrecht Marketing en Culturele Zondagen


4 juni 2020

We spreken n.a.v. fusie cultuurpromotie en toerisme over de evaluatie van Utrecht Marketing. Daar zijn twee jaar geleden organisaties met verschillende doelstellingen in opgegaan. Al die doelstellingen zijn overeind gebleven, maar wel meer met elkaar vervlochten, het overzicht is zoekgeraakt en de prioritering ontbreekt.

Voor mijn fractie was de reden om dit voor commissie te agenderen dat we zagen dat de inzet op cultuurparticipatie voor inwoners achter leek te blijven. En dat ten gunste van meer bezoekers van buiten.

Cultuur en toerisme zijn twee verschillende dingen. Cultuur heeft ook een waarde als het geen bezoekers van buiten aantrekt.

Ik wil om te beginnen ingaan op het onderwerp cultuurparticipatie.

Cultuurparticipatie
Wat een opdracht van cultuurpromotie Utrecht was, en iets dat volgens de Partij voor de Dieren nog steeds belangrijk is voor onze stad, is het behouden en versterken van een laagdrempelig toegankelijk cultureel activiteitenaanbod voor een brede doelgroep.

Als dat niet de culturele zondagen zijn, dan zouden wij graag horen op welke manier we er dan wél voor zorgen dat we voor iedere Utrechter een aantrekkelijk aanbod hebben.

En natuurlijk is dat tweeledig: in deze tijd van coronamaatregelen zijn prioriteiten, aandachtspunten en werkzaamheden van zowel Utrecht Marketing als de culturele sector, vanzelfsprekend totaal verschillend van de reguliere situatie. En het is nog maar de vraag hoe lang deze situatie gaat voortduren.

Dat gezegd hebbende: kenmerken van de culturele zondagen waren dat deze gratis waren, en ook steeds vaker in de wijken plaatsvonden: met een lokaal programma aansluitend bij lokale bezoekers. Dat zijn twee kenmerken die een grote bijdrage leverden aan toegankelijkheid en aantrekkelijkheid van cultureel aanbod.

Tijdens de RIB zijn diverse suggesties gedaan en ook handreikingen uit het veld om Utrecht Marketing te helpen bij het bereiken van die grote groep Utrechters die wij deelname aan een culturele activiteit gunnen.

De centrale vraag voor mijn fractie is: hoe bereikt de gemeente, samen met de culturele sector en met Utrecht Marketing, cultuur voor iedereen?

Is het college het met ons eens dat een antwoord hierop kan zijn: Wijkactiviteiten met doelgerichte marketing, dus juist niet iedereen tegelijk, maar specifieke doelgroepen.

De Partij voor de Dieren wil benadrukken dat cultuur een intrinsieke waarde heeft en dat de beleving van cultuur, waardevol is als deze inhoudelijk aansprekend is voor de deelnemers eraan. In dat licht is heeft het inzetten van cultuur enkel als reclame voor de stad, niet zoveel culturele waarde. De toeristische of economische waarde wil ik niet bagatelliseren, maar dat is wél een andere dan de culturele waarde.

Nieuwsgierig naar deze budgetten hebben wij even uitgezocht via het meerjarenplan van Utrecht Marketing over welke budgetten we het nu hebben. We zien dat de gemeente bijna 1,4 miljoen gelabeld bijdraagt voor de doelstelling cultuurparticipatie. Kan het college toezeggen dat, ondanks wijziging van opdracht en activiteiten, dit budget gegarandeerd gelabeld blijft voor cultuurparticipatie? En dat dit dus niet door activiteiten die als doel hebben meer toeristen te trekken te labelen als "cultuur"? Een blockbuster in een kunstzinnig jasje die die als doel heeft hogere bezoekersaantallen te genereren, draagt niet bij aan de cultuurbeleving van onze inwoners. Is de wethouder dat met de Partij voor de Dieren eens?

Ik ga verder met een terugblik en vervolgens zal ik aangeven wat mijn fractie wil meegeven voor de toekomst.

Terugblik op fusie
Op de vraag wat de fusie van Cultuurpromotie en Toerisme voor de stad heeft opgeleverd kwam tijdens de RIB vooral reactie van de economische partners. Zij spraken hun waardering uit voor de ondersteuning die zij van Utrecht Marketing krijgen bij het promoten van Utrecht als aantrekkelijke stad voor (zakelijke) bezoekers.

Vanuit de culturele sector bleef het antwoord veel vager en resulteerde vooral ook in handreikingen om Utrecht Marketing te helpen en kennis te delen over hoe al die inwoners, in de wijken, op een laagdrempelig niveau, betrokken kunnen worden.

Vanuit de onafhankelijke individuele makers kwam het signaal dat het voor hen veel moeilijker is om samen te werken dan voor grote instellingen, en dat zij juist geholpen zouden zijn bij een programma dat hun producties verbindt met een lokaal publiek. En daar zou Utrecht Marketing een rol kunnen spelen.

Hoe verder?

Dat de opdracht van de gemeente te vaag en te breed was en blijkbaar niet genoeg houvast gaf om een concrete bijdrage te leveren op de terreinen van voormalig cultuurpromotie en toerisme kunnen we Utrecht Marketing niet aanrekenen maar is iets dat de gemeente zelf had moeten zien.

Nu dit gesignaleerd is, is de vraag hoe verder.

Kan de wethouder toezeggen om de bijdrage van de werkzaamheden van Utrecht Marketing aan cultuurparticipatie in Utrecht, op lokaal niveau dus, expliciet in de taakstelling op te nemen en hier ook op te gaan monitoren?

Evaluatie moet niet alleen gaan over zo groot mogelijke cijfers. Cultureel aanbod verbinden met deelnemers heeft een intrinsieke waarde voor die deelnemers en daar zou het over moeten gaan.

Ik hoor graag van de wethouder welke doelen er voor de toekomst geformuleerd worden en ook hoe inzet en middelen verdeeld worden over die doelen. De opdracht aan Utrecht Marketing is breed en veelzijdig. Voor Utrecht Marketing zelf, maar ook voor ons als raad en ook voor al die inwoners en instellingen. Splits de doelen uit in categorieën. En maak per doelstelling afspraken over prestatie-indicatoren en inzet van middelen.

Aanbod van jonge/onafhankelijke makers meer ondersteunen door het te verbinden met een publiek.

Juist niche-aanbod (in plaats van blockbusters), kan profiteren van goede marketing waarbij het aanbod aan de passende doelgroep gekoppeld wordt. (promotie voor kleine makers)

Laat Utrecht Marketing meer de samenwerking aangaan met al die culturele spelers die de stad, haar makers en haar inwoners zo goed kennen.