Monde­linge vragen We laten niemand in de kou staan


Indiendatum: 1 sep. 2022

Mondelinge vragen 6, 1 september 2022

De energieprijzen zijn per 1 juli verder gestegen met 25 tot 30 % en verdere stijgingen lijken eraan te komen. Bovendien, zo berichtte NRC op 30 augustus, moeten steeds meer mensen (nu al 56% van de huishoudens) noodgedwongen een variabel energiecontract afsluiten. Daarmee voelen zij de schommelingen op de energiemarkt direct in hun portemonnee omdat aanbieders prijsstijgingen meteen kunnen doorvoeren. Steeds meer huishoudens noodgedwongen aan een variabel energiecontract - NRC

Mensen zijn hierdoor gedwongen hun gasverbruik drastisch te verlagen. Naast de dagelijkse boodschappen is energie namelijk de belangrijkste kostenpost waarop bezuinigd kan worden. Voor steeds meer mensen zal dit betekenen dat zij hun eigen huis niet meer tot een leefbare temperatuur kunnen verwarmen. Dat betekent dat een groep mensen in onze stad aankomende winter, waaronder ook kwetsbare ouderen en kinderen, in hun eigen huis noodgedwongen en letterlijk in de kou zullen zitten. In Engeland hebben musea en bibliotheken de handen ineengeslagen en bereiden zij zich erop voor deze winter 'warm havens’ (warme plekken) te realiseren voor mensen die hun eigen huis niet meer kunnen verwarmen. Libraries and museums to be ‘warm havens’ for people struggling with energy bills | UK cost of living crisis | The Guardian (ampproject.org)

En hoewel het verschrikkelijk is dat dit überhaupt nodig is, kan dit ook voor veel mensen in Utrecht een uitkomst brengen deze winter.

Dat brengt ons tot de volgende vragen.

  1. Wordt in Utrecht nagedacht over het openstellen van warme publieke plekken in de winter voor Utrechters die dat nodig hebben?
  2. Is de wethouder bereid om met bibliotheken, musea en andere maatschappelijke plekken in gesprek te gaan om dergelijke warme toevlucht mogelijkheden in Utrecht te creëren en te bespreken wat deze organisaties hiervoor nodig hebben?

Naast dergelijke noodmaatregelen is het van groot belang dat mensen op een structurele manier gecompenseerd worden voor de hogere energielasten. De motie Structurele Energieregeling (M352), waarin gevraagd werd om mensen op lange termijn te compenseren, is op 11 november overgenomen.

  1. Wat is de stand van zaken met betrekking tot de uitvoering van motie 352 waarbij onderzocht zou worden of en hoe minima op een structurele wijze ondersteund kunnen worden bij het betalen van hun energierekening waardoor energiearmoede voorkomen kan worden?
  2. Wij hebben vernomen dat de uitbetaling van de extra energietoeslag van 500 euro (bovenop de 800 euro) nog niet is gebeurd. Wanneer is dit te verwachten? In hoeverre heeft de doelgroep al gebruik gemaakt van deze regeling en hoe kunnen we ervoor zorgen dat we nog meer mensen die hiervoor in aanmerking komen bereiken?

Ilse Raaijmakers, PvdA
Lisanne Snippe, Partij voor de Dieren
Julia Kleinrensink, GroenLinks
Anton Stam, Volt
Mahmut Sungur, DENK
Venita Dada-Anthonij, D66
Bina Chirino, ChristenUnie
Juriaan Otto, EénUtrecht
Noura Oul Fakir, Bij1
Esma Kendir, Student & Starter
Yvonne Hessel, Utrecht Solidair

Indiendatum: 1 sep. 2022
Antwoorddatum: 1 sep. 2022

Mondelinge vragen 6, 1 september 2022

De energieprijzen zijn per 1 juli verder gestegen met 25 tot 30 % en verdere stijgingen lijken eraan te komen. Bovendien, zo berichtte NRC op 30 augustus, moeten steeds meer mensen (nu al 56% van de huishoudens) noodgedwongen een variabel energiecontract afsluiten. Daarmee voelen zij de schommelingen op de energiemarkt direct in hun portemonnee omdat aanbieders prijsstijgingen meteen kunnen doorvoeren. Steeds meer huishoudens noodgedwongen aan een variabel energiecontract - NRC

Mensen zijn hierdoor gedwongen hun gasverbruik drastisch te verlagen. Naast de dagelijkse boodschappen is energie namelijk de belangrijkste kostenpost waarop bezuinigd kan worden. Voor steeds meer mensen zal dit betekenen dat zij hun eigen huis niet meer tot een leefbare temperatuur kunnen verwarmen. Dat betekent dat een groep mensen in onze stad aankomende winter, waaronder ook kwetsbare ouderen en kinderen, in hun eigen huis noodgedwongen en letterlijk in de kou zullen zitten. In Engeland hebben musea en bibliotheken de handen ineengeslagen en bereiden zij zich erop voor deze winter 'warm havens’ (warme plekken) te realiseren voor mensen die hun eigen huis niet meer kunnen verwarmen. Libraries and museums to be ‘warm havens’ for people struggling with energy bills | UK cost of living crisis | The Guardian (ampproject.org)

En hoewel het verschrikkelijk is dat dit überhaupt nodig is, kan dit ook voor veel mensen in Utrecht een uitkomst brengen deze winter.

Dat brengt ons tot de volgende vragen.

1. Wordt in Utrecht nagedacht over het openstellen van warme publieke plekken in de winter voor Utrechters die dat nodig hebben?

Antwoord: Dit is inderdaad een zeer urgent onderwerp, dat velen bezighoudt. Wij bekijken op dit moment wat wij kunnen doen. Wij overleggen met het Rijk. Wij lobbyen om ervoor te zorgen dat juist daar de juiste maatregelen worden genomen. Wij bekijken ook wat wij zelf extra kunnen doen en wat wij al doen, en vooral hoe wij dat zo simpel mogelijk kunnen doen om de mensen echt te bereiken. Ik ben ook in gesprek met organisaties in de stad over de ideeën die zij hebben om de mensen echt te kunnen helpen.
Mevrouw Raaijmakers vraagt om na te denken over het in de winter openstellen van warme publieke plekken voor Utrechters die zo'n plek nodig hebben. Nee, dat is niet iets waarmee wij bezig zijn, want wij vinden dat men ook in de winter gewoon in het eigen huis moet kunnen zijn als men dat wil. Het is zeker verstandig om energie te besparen door onder andere de verwarming minder hoog te zetten en door je warmer te kleden, maar wij vinden niet dat mensen vanwege de energieprijzen hun huis moeten ontvluchten. Dat is echt een ondergrens waar wij niet doorheen willen zakken. Als mensen met energie besparen hulp nodig hebben, dan bieden wij die in de vorm van de energiebox en het fixteam. Als mensen alsnog financieel in de knel komen, dan helpen wij ze daarbij.


2. Is de wethouder bereid om met bibliotheken, musea en andere maatschappelijke plekken in gesprek te gaan om dergelijke warme toevlucht mogelijkheden in Utrecht te creëren en te bespreken wat deze organisaties hiervoor nodig hebben?

Antwoord: Het is iets anders als mensen geen huis hebben. Als het kouder wordt, dan zetten wij voor hen uiteraard de koudweerregeling in, die ook voorziet in opvang overdag. Gevraagd is of ik met bibliotheken, musea e.d. in overleg wil gaan. De bibliotheek en de buurthuizen zijn openbaar toegankelijk, maar hun functie is niet om mensen op te vangen die van huis gaan om verwarmingskosten te besparen. Het zijn juist plekken om je buurtgenoten te ontmoeten en om bijvoorbeeld te lezen of te leren. Het is goed als mensen daarvan meer gebruikmaken, maar dan om díe reden, en niet als opvangplek om het huis te ontvluchten.

Naast dergelijke noodmaatregelen is het van groot belang dat mensen op een structurele manier gecompenseerd worden voor de hogere energielasten. De motie Structurele Energieregeling (M352), waarin gevraagd werd om mensen op lange termijn te compenseren, is op 11 november overgenomen.

3. Wat is de stand van zaken met betrekking tot de uitvoering van motie 352 waarbij onderzocht zou worden of en hoe minima op een structurele wijze ondersteund kunnen worden bij het betalen van hun energierekening waardoor energiearmoede voorkomen kan worden?

Antwoord: Hoe gaat het met de uitvoering van de motie over een structurele energiecompensatieregeling? Vanaf eind vorig jaar passen wij via de individuele bijzondere bijstand maatwerk toe als burgers in de knel komen met hun energierekening. De mensen krijgen dan het verschil gecompenseerd dat tussen het oude en het nieuwe contract bestaat. Dat is elke maand het geval. Dat is niet eenmalig, zoals de energietoeslag. Hoe de energieprijzen zich vervolgens op de lange termijn ontwikkelen, is vanzelfsprekend niet duidelijk. Als wij alleen de inwoners die onder de huidige grens van het armoedebeleid vallen structureel willen bijstaan, dan kost het jaarlijks uitkeren van € 1.300 aan deze groep - dat is het bedrag dat nu via de energietoeslag wordt betaald - € 30 miljoen. Daarom blijven wij bij het Rijk aandringen op het nemen van structurele maatregelen, zoals het verhogen van het minimumloon en de uitkeringen, en zullen wij daarnaast zelf ruimhartig maatwerk blijven toepassen ten behoeve van inwoners die in de knel komen.

4. Wij hebben vernomen dat de uitbetaling van de extra energietoeslag van 500 euro (bovenop de 800 euro) nog niet is gebeurd. Wanneer is dit te verwachten? In hoeverre heeft de doelgroep al gebruik gemaakt van deze regeling en hoe kunnen we ervoor zorgen dat we nog meer mensen die hiervoor in aanmerking komen bereiken?

Antwoord: De uitbetaling van de energietoeslag, de extra € 500, heeft nog niet plaatsgevonden. Daartoe moet nog een en ander worden geregeld, maar wij streven ernaar dit najaar de betaling te verrichten. Inwoners die al € 800 hebben gehad, zullen automatisch € 500 ontvangen. Die hoeven dat niet zelf aan te vragen. Degenen die voor het eerst een aanvraag doen - er zullen ook mensen zijn die de € 800 nog niet hebben aangevraagd terwijl zij daar wél recht op hebben - krijgen in één keer € 1.300.
Dit is een onderwerp waarvan ik mij kan voorstellen dat wij daar nog vaak over zullen spreken. Ik hou de raad op de hoogte van elke stap die wij zetten en ook van wat wij in de tussentijd doen.

Ilse Raaijmakers, PvdA
Lisanne Snippe, Partij voor de Dieren
Julia Kleinrensink, GroenLinks
Anton Stam, Volt
Mahmut Sungur, DENK
Venita Dada-Anthonij, D66
Bina Chirino, ChristenUnie
Juriaan Otto, EénUtrecht
Noura Oul Fakir, Bij1
Esma Kendir, Student & Starter
Yvonne Hessel, Utrecht Solidair