Schrif­te­lijke vragen Economie tijdens de corona­crisis


Indiendatum: apr. 2020

Schriftelijke vragen nav coronacrisis, geen vraagnummer

Op dit moment hebben ondernemers het zwaar. Horecagelegenheden zijn verplicht gesloten, winkelstraten zijn voor een groot gedeelte leeg en opdrachten voor ZZP’ers worden geannuleerd. Kortom, de omzet van veel ondernemers daalt zo sterk dat het voortbestaan van hun bedrijf in gevaar komt.

Huurkosten winkeliers

Op dit moment lijken kredietverzekeraars winkeliers geen of weinig krediet te willen geven en zelfs kredietlimieten sterk te verlagen. Hierdoor dreigen winkeliers hun vaste lasten niet meer te kunnen betalen.

Verder zien we dat personeelskosten, waar het rijk een regeling voor heeft getroffen (NOW), doorlopen. Huurkosten is een andere grote post die doorloopt. Voor vaste lasten heeft het rijk wel eenmalig € 4.000,- als tegemoetkoming om die te betalen, maar veel winkeliers kunnen hiervan hun huur niet betalen. Het is daarom belangrijk voor het voortbestaan van deze winkeliers dat er uitstel van betaling van huurkosten komt, of zelfs een stap verder: kwijtschelding van een gedeelte van de huur. Hiervoor is medewerking van eigenaren van panden nodig. Een aantal vastgoedeigenaren heeft reeds uitstel van betaling verleend. Dat geldt voor de panden die eigendom van de gemeente Utrecht zijn. Landelijk is er tussen de brancheverenigingen afgesproken dat er indien mogelijk uitstel van betaling van huur wordt uitgevoerd[1]. Echter, het blijkt dat niet alle vastgoedeigenaren dit hebben gedaan. Dit kan leiden tot een groot aantal faillissementen van winkeliers, met alle gevolgen van dien voor de werkgelegenheid en maatschappelijk.

Daarnaast zien we dat er winkels of winkelketens zijn die eenzijdig de betaling van hun huur uitstellen. Dat kan bij vooral kleine vastgoedeigenaren weer tot problemen leiden, want hun vaste lasten lopen ook door. Wellicht dat kredietverstrekkers hier wel weer een rol in kunnen spelen.

  1. In hoeverre is het college bereid om in gevallen waar winkeliers en vastgoedeigenaren er samen niet uitkomen de rol van intermediair te nemen om tot een gezamenlijke oplossing te komen?
    In hoeverre is het college bereid om proactief een oproep te doen aan winkeliers en vastgoedeigenaren om in lijn met de overeenkomst tussen de brancheverenigingen te komen tot een oplossing omtrent het opschorten van huur (indien mogelijk)?[2]
  2. Kan de gemeente als verhuurder de mogelijkheden bekijken van huurkortingen voor (kleine) ondernemers? Hierbij denken de fracties aan vooral kleinere ondernemers die grotendeels of geheel hun inkomsten zien wegvallen. Kan het college ook aangeven wat de geschatte financiële impact hiervan voor de gemeente is?
  3. Het is positief dat de gemeente uitstel van betaling voor haar huurders hanteert. Wij krijgen signalen dat ook het uitgesteld betalen van meerdere maanden huur tot grote problemen bij ondernemers kan leiden. Kan het college aangeven welke termijn wordt gehanteerd voor het betalen van de uitgestelde huur? Is het mogelijk een regeling te treffen zodat de niet-betaalde maanden over een langere termijn terugbetaald kunnen worden?
  4. In hoeverre is het mogelijk en is het college bereid om steun (verdeling van Utrechtse deel van de landelijke steunmaatregel van € 100 miljoen) van start-ups en scale-ups via de ROM uit te voeren?

Start-ups & scale-ups

Verder zien we dat bedrijven die snel groeien en bijvoorbeeld daarvoor mensen hebben aangenomen, niet altijd kunnen terugvallen op de recent geïntroduceerde regelingen van het rijk waarbij de tegemoetkoming is gebaseerd op de omzet van vorig jaar. Dit geldt voor veel start-ups en scale-ups. Om hen tegemoet te komen zou de Regionale Ontwikkelingsmaatschappij (ROM) een rol kunnen spelen in het financieren van deze bedrijven. Landelijk is zo’n € 100 miljoen beschikbaar voor met name start-ups en scale-ups.

Landelijke regelingen (o.a. TOZO)

De gemeente voert de uitbetaling van TOZO (Tijdelijke Overbruggingsregeling Zelfstandig Ondernemers) uit. Vanuit ondernemers (onder andere ZZP’ers) komen signalen dat dit traag verloopt en dat er een voorschot niet altijd mogelijk is (pas nadat de termijn van 4 weken zijn verstreken). In andere gemeenten blijkt een voorschot na 2 weken uitbetaald te kunnen worden. Ook blijkt een bevestiging van een ingediend verzoek te ontbreken.

  1. In hoeverre zijn deze knelpunten bij het college bekend?
  2. In hoeverre kan het college deze knelpunten binnen welke termijn oplossen? Welke maatregelen neemt het college hierbij?
  3. Zijn er bij het college signalen van ondernemers bekend over mogelijk knelpunten bij zowel TOZO als TOGS (na het besluit van het kabinet om het aantal sectoren uit te breiden[3]) als NOW? Om welke knelpunten gaat dat en welke maatregelen heeft het college genomen? In hoeverre krijgt het college ook signalen over bedrijven die tussen wal en schip vallen (o.a. vanwege SBI-codes) en hoe acteert het college daarop?

Gemeente als opdrachtgever/inkoper

De gemeente Utrecht is een grote organisatie en heeft daarmee als inkopende partij veel impact op de economie. Zij kan opdrachten in deze tijd uitstellen of juist laten doorlopen of zelfs investeren. We zien bij veel organisaties dat opdrachten voor bedrijven en ZZP’ers worden geannuleerd.[4]

  1. In hoeverre heeft het college opdrachten uitgevoerd door bedrijven (en ZZP’ers) geannuleerd of uitgesteld vanwege de coronacrisis? Om wat voor type opdrachten gaat dit?
  2. In hoeverre is het college bereid om opdrachten uitgevoerd door bedrijven en ZZP’ers (indien mogelijk) juist in deze tijd van de coronacrisis door te laten lopen?
  3. In hoeverre is het college bereid om extra investeringen te doen en daarmee opdrachten passende in het beleid en de begroting naar voren te halen en uit te laten voeren door bedrijven en ZZP’ers? Om welk type opdrachten gaat dit en om welk geschat bedrag (de impact op de economie) gaat dit?

Martijn van Dalen, VVD
Maarten van Heuven, Partij voor de Dieren
Eva Oosters, S&S
Rick van der Zweth, PvdA
Ruurt Wiegant, SP
Henk van Deún, PVV
Jony Ferket, D66
Fred Dekkers, GroenLinks
Jantine Zwinkels, CDA
Cees Bos, SBU

[1] https://nos.nl/artikel/2330098-gezamenlijke-oproep-verhuurders-en-winkeliers-schort-huur-drie-maanden-op.html

[2] Hierover zijn op 19 maart 2020 eerder vragen gesteld. Inmiddels is er een landelijk oproep vanuit de brancheverenigingen.

[3] https://www.rijksoverheid.nl/documenten/kamerstukken/2020/04/07/kamerbrief-maatregelen-ondernemers

[4] Er zijn eerder vragen gesteld over opdrachten voor specifiek ZZP’ers op 19 maart 2020. Op 27 maart 2020 zijn deze beantwoord. Deze vragen betreffen een breder spectrum dan alleen opdrachten voor ZZP’ers.