Schrif­te­lijke vragen Een lokaal verbod op straat­in­ti­mi­datie, toch mogelijk?


Indiendatum: 10 jun. 2021

Schriftelijke vragen 149/2021

Nooit alleen naar huis fietsen, andere kleding aandoen, pepperspray op zak of een sleutelbos in de hand geklemd: het zijn maar een paar veiligheidsmaatregelen die veel vrouwen moeten treffen als ze ’s avonds alleen over straat gaan. Meer dan 80% van de vrouwen wordt namelijk weleens seksueel geïntimideerd op straat. Dit enorm hoge cijfer laat zien dat vrouwen nog steeds niet veilig zijn op straat en dat is onacceptabel. In verschillende steden is er aandacht voor het probleem van straatintimidatie en wordt er onderzocht of een lokaal verbod kan worden ingesteld dat ook juridisch sluitend is. Rotterdam heeft eerder een poging gedaan door een zogenaamd ‘sisverbod’ op te nemen in de APV, maar dat verbod is helaas door de rechter onverbindend verklaard. De gemeenteraden van Enschede en Alkmaar zien nu toch ruimte om een verbod in te voeren, door het verbod te formuleren op basis van gedrag in plaats van op uitingen. Daarmee kan bijvoorbeeld het achternalopen van iemand of het blokkeren van iemands weg verboden worden. Daarnaast zal het verbod onder een al bestaande bepaling uit de APV worden geschaard. De VVD, Partij voor de Dieren, Student & Starter, GroenLinks, PVV, ChristenUnie, CDA, PvdA en SBU willen alles doen wat nodig is om straatintimidatie aan te pakken en hebben daarom de volgende vragen:

1. Is de burgemeester het met de vragen stellende partijen eens dat, naast de inzet op preventie, ook het stellen van een norm in de vorm van een verbod een belangrijke oplossing is in het tegengaan van straatintimidatie?

2. Is de burgemeester bekend met de aangenomen moties in Enschede en Alkmaar? Hoe reageert de burgemeester hierop?

3. Is de burgemeester bereid om te onderzoeken of een vergelijkbaar verbod op straatintimidatie in de APV opnemen ook in Utrecht mogelijk is? Zo nee, waarom niet? Op landelijk niveau wordt er gelukkig ook gewerkt aan een wetsvoorstel om straatintimidatie strafbaar te stellen. Helaas duurt dit proces erg lang en kan het nog zeker een jaar duren voordat dit verbod er daadwerkelijk komt.

4. Is de burgemeester bereid om er in Den Haag op aan te dringen dat dit verbod er zo snel mogelijk komt?

Tess Meerding, VVD
Maarten van Heuven, Partij voor de Dieren
Eva Oosters, Student & Starter
Peter van Corler, GroenLinks
Henk van Deún, PVV
Rachel Streefland, ChristenUnie
Bert van Steeg, CDA
Bülent Isik, PvdA
Cees Bos, Stadsbelang Utrecht

Indiendatum: 10 jun. 2021
Antwoorddatum: 30 jun. 2021

Schriftelijke vragen 149/2021

Nooit alleen naar huis fietsen, andere kleding aandoen, pepperspray op zak of een sleutelbos in de hand geklemd: het zijn maar een paar veiligheidsmaatregelen die veel vrouwen moeten treffen als ze ’s avonds alleen over straat gaan. Meer dan 80% van de vrouwen wordt namelijk weleens seksueel geïntimideerd op straat. Dit enorm hoge cijfer laat zien dat vrouwen nog steeds niet veilig zijn op straat en dat is onacceptabel. In verschillende steden is er aandacht voor het probleem van straatintimidatie en wordt er onderzocht of een lokaal verbod kan worden ingesteld dat ook juridisch sluitend is. Rotterdam heeft eerder een poging gedaan door een zogenaamd ‘sisverbod’ op te nemen in de APV, maar dat verbod is helaas door de rechter onverbindend verklaard. De gemeenteraden van Enschede en Alkmaar zien nu toch ruimte om een verbod in te voeren, door het verbod te formuleren op basis van gedrag in plaats van op uitingen. Daarmee kan bijvoorbeeld het achternalopen van iemand of het blokkeren van iemands weg verboden worden. Daarnaast zal het verbod onder een al bestaande bepaling uit de APV worden geschaard. De VVD, Partij voor de Dieren, Student & Starter, GroenLinks, PVV, ChristenUnie, CDA, PvdA en SBU willen alles doen wat nodig is om straatintimidatie aan te pakken en hebben daarom de volgende vragen:

1. Is de burgemeester het met de vragen stellende partijen eens dat, naast de inzet op preventie, ook het stellen van een norm in de vorm van een verbod een belangrijke oplossing is in het tegengaan van straatintimidatie?

Ja, voor ons heeft de aanpak van alle vormen van seksuele intimidatie, waaronder straatintimidatie, een hoge prioriteit. Iedereen moet veilig zijn en zich veilig kunnen voelen in de openbare ruimte in Utrecht. Wij zijn het met u eens dat een effectieve aanpak niet uitsluitend uit preventieve maatregelen bestaat en het stellen van een norm kan helpen. Een verbod is voor ons daarbij geen doel op zich, ook omdat de juridische mogelijkheden daarvoor tot nu beperkt zijn gebleken. Niettemin blijven wij ons inzetten om ook de mogelijkheden in wet- en regelgeving te verruimen om straatintimidatie aan te pakken (zie ook antwoord 4).

2. Is de burgemeester bekend met de aangenomen moties in Enschede en Alkmaar? Hoe reageert de burgemeester hierop?

Ja, wij zijn bekend met de aangenomen moties in Alkmaar en Enschede, hebben contact met deze gemeenten en volgen andere relevante ontwikkelingen op de voet. Indien er (juridische) mogelijkheden zijn, om vooruitlopend op landelijke wetgeving een lokaal verbod op te nemen, zullen wij deze mogelijkheid niet onbenut laten. Zie verder de beantwoording van vraag 3.

3. Is de burgemeester bereid om te onderzoeken of een vergelijkbaar verbod op straatintimidatie in de APV opnemen ook in Utrecht mogelijk is? Zo nee, waarom niet? Op landelijk niveau wordt er gelukkig ook gewerkt aan een wetsvoorstel om straatintimidatie strafbaar te stellen. Helaas duurt dit proces erg lang en kan het nog zeker een jaar duren voordat dit verbod er daadwerkelijk komt.

Ja, als een lokaal verbod als onderdeel van een bredere aanpak werkt en juridisch houdbaar is, zijn we bereid dat te onderzoeken. We kijken daarbij ook naar de ervaringen in Rotterdam, waar een verbodsbepaling tegen straatintimidatie in de APV door de rechter in 2019 onverbindend is verklaard [1].

4. Is de burgemeester bereid om er in Den Haag op aan te dringen dat dit verbod er zo snel mogelijk komt?

Ja. Wij maken ons samen met Rotterdam, Amsterdam, Den Haag en Tilburg sterk in een gezamenlijke lobby richting het Rijk om gemeenten kansrijke instrumenten in handen te geven straatintimidatie effectief aan te pakken. Wij hebben gezamenlijk advies uitgebracht aan de minister van Justitie en Veiligheid over het voorontwerp en wetsvoorstel Seksuele Misdrijven, artikel met betrekking op straatintimidatie.

Tess Meerding, VVD
Maarten van Heuven, Partij voor de Dieren
Eva Oosters, Student & Starter
Peter van Corler, GroenLinks
Henk van Deún, PVV
Rachel Streefland, ChristenUnie
Bert van Steeg, CDA
Bülent Isik, PvdA
Cees Bos, Stadsbelang Utrecht

[1] Gerechtshof Den Haag, 19 december 2019, Zaaknummer 22-005096-18: ECLI:NL:GHDHA:2019:3293