Schrif­te­lijke vragen Gebruik van Mosquito/katten­ver­jagers


Schriftelijke vragen 65/2014

Via e-mails van Meldpunt Hoge Tonen kwam het gebruik van de Mosquito’s/kattenverjagers bij de fracties van de Partij voor de Dieren en Student & Starter onder de aandacht. Diverse politieke partijen hebben al op verschillende overheidsniveaus vragen gesteld over het gebruik van deze apparatuur. Diverse gemeenten hebben het gebruik van de Mosquito aan banden gelegd door een verbod op het gebruik in de APV op te nemen. Binnen de gemeente Utrecht heeft de SP in november 2008 en maart 2009 het gebruik van de Mosquito’s ter discussie gesteld. Het gebruik van de Mosquito’s in Kanaleneiland is naar aanleiding van deze vragen gestaakt. Particulieren kunnen echter nog steeds legaal zogenaamde ‘kattenverjagers’ kopen en gebruiken. Groenlinks Rotterdam stelde er op 25 april 2014 vragen over (zie http://rotterdam.groenlinks.nl/files/Schriftelijke%20vragen%20over%20kattenverjagers.pdf.

De Mosquito’s/kattenverjagers zijn apparaten die zeer hoge (8-20 kHz) en ultrasone geluidsfrequenties (>20 kHz) produceren om mensen (hangjongeren), katten en/of andere dieren mee te verjagen. Diverse gemeenten hebben de Mosquito in de afgelopen jaren gebruikt om hangjongeren te verjagen van hun hangplek. Jongeren en volwassenen met een onbeschadigd gehoor, kunnen de pieptoon van de Mosquito’s/kattenverjagers waarnemen. Mosquito’s produceren geluid met een volume tot 90 decibel, terwijl kattenverjagers en soortgelijke hoogfrequente of ultrasone apparatuur (vrij verkrijgbaar voor particulieren) geluid kunnen produceren met een volume van maar liefst 140 decibel. Daarmee ontstaat overlast voor alle burgers met een onbeschadigd gehoor (in het hogere frequentiebereik).

In België is het gebruik van Mosquito’s inmiddels verboden, omdat blootstelling aan het hoogfrequente geluid schadelijke effecten op de gezondheid heeft, zoals hoofdpijn, oorsuizen (tinnitus), vermoeidheid, duizeligheid en misselijkheid. Er kan zelfs, ten gevolge van langdurige blootstelling aan de pieptoon, blijvende gehoorschade optreden.

In 2008 en 2010 heeft de Raad van Europa zich zeer negatief uitgelaten over het gebruik van de Mosquito. Er zou sprake zijn van een ongeoorloofde beperking in de bewegingsvrijheid en een aantasting van de privacy van mensen. Vanwege de gezondheidsrisico’s die het gebruik van de Mosquito met zich meebrengt, adviseerde de Raad van Europa om de marketing, de verkoop en het gebruik van de Mosquito in heel Europa te verbieden.

Niet alleen mensen en katten ondervinden schade van de Mosquito’s/kattenverjagers: uiteraard zijn de hoogfrequente geluiden ook schadelijk voor andere (nacht)dieren, zoals vleermuizen, honden, konijnen, vogels, egels en hoefdieren. Het bereik van de Mosquito’s/kattenverjagers kan variëren van 200 tot maar liefst 1.500 vierkante meter (zie www.tuinwachter.nl). In een normaal bevolkt gebied bereikt de schadelijke pieptoon al gauw andere woningen, passanten op de openbare weg en (stads)dieren in de omgeving.

Vragen

De Partij voor de Dieren en Student & Starter maken zich zorgen over het gebruik van de Mosquito’s/kattenverjagers en soortgelijke apparatuur in de gemeente Utrecht. Daarom stellen wij het college de volgende vragen (waarbij ‘kattenverjager’ gelezen dient te worden als ‘kattenverjager of soortgelijke ultrasone of hoogfrequente apparatuur’):

1. Is de gemeente Utrecht bekend met de berichtgeving over Mosquito’s/kattenverjagers in diverse media over de schadelijke gevolgen van het gebruik voor mens en dier? Zie bijvoorbeeld:

http://www.eerstehulpbijrecht.nl/recht-in-de-regio/uitzending-gemist/zijn-kattenverjagers-toegestaan#comment-33949

http://paulusjansen.sp.nl/weblog/2014/02/12/mosquito-ii/

2. Wat is de visie van de gemeente Utrecht op het gebruik van de Mosquito’s/kattenverjagers en de mogelijk schadelijke gevolgen van dit gebruik voor mens en dier?

3. Klopt het dat de gemeente Utrecht sinds 2009 geen gebruik meer maakt van Mosquito’s? Zo ja: is de gemeente Utrecht definitief gestaakt met het gebruik van Mosquito’s en andere ultrasone/hoogfrequente apparatuur? Zo nee, waarom niet?

4. Mosquito’s worden niet alleen door gemeenten gebruikt: ook o.a. scholen, woningcorporaties en winkels laten Mosquito’s plaatsen. Heeft de gemeente Utrecht hier een overzicht van? Zo ja, dan ontvangen wij dat overzicht graag.

5. Geldt voor het plaatsen van een Mosquito een vergunnings- of meldingsplicht? Zo nee: waarom niet? Bent u bereid om een algeheel verbod op het gebruik van Mosquito’s op te nemen in een APV, zodat ook bedrijven (zoals winkels) en instanties (zoals scholen en woningcorporaties) het gebruik zullen staken? Zo nee, waarom niet?

6. De kattenverjager is, anders dan de Mosquito, vrij verkrijgbaar voor particulieren. Is de gemeente Utrecht bereid een totaalverbod op het gebruik en de plaatsing van de kattenverjager en soortgelijke ultrasone of hoogfrequente apparatuur in een APV op te nemen, zodat mensen die last van deze apparatuur ervaren gegrond om verwijdering kunnen verzoeken? Zo nee, waarom niet?

Eva van Esch, Partij voor de Dieren
Steven Menke, Student & Starter

Antwoorddatum: 24 jun. 2014

1. Is de gemeente Utrecht bekend met de berichtgeving over Mosquito’s/kattenverjagers in diverse media over de schadelijke gevolgen van het gebruik voor mens en dier? Zie bijvoorbeeld:
i. http://www.eerstehulpbijrecht.nl/recht-in-de-regio/uitzending-gemist/zijnkattenverjagers-toegestaan#comment-33949
ii. http://paulusjansen.sp.nl/weblog/2014/02/12/mosquito-ii/

Ja

2. Wat is de visie van de gemeente Utrecht op het gebruik van de Mosquito’s/kattenverjagers en de mogelijk schadelijke gevolgen van dit gebruik voor mens en dier?

Kattenverjagers produceren een beperkte periode na detectie een toon. Volgens de specificaties van de ‘solar tuinwachter’ produceert deze op twee standen een frequentie, gedurende 1 minuut, die hoorbaar is voor kinderen en jong volwassenen (er is ook een frequentie mogelijk die niet
hoorbaar is voor mensen wel voor dieren). Afgaande op de beschikbare informatie is de hoorbare toon voor jonge mensen waarneembaar in een straal van 10 meter in de open ruimte, voor dieren is dit 20-25 meter. Het optreden van hinder voor dieren staat vast, voor mensen is dit niet uitgesloten. Wij beschouwen hinder als ongewenst voor mens en dier omdat het aanleiding kan geven voor een verminderd gevoel van welbevinden. Ingewikkeld aan het gebruik van kattenverjagers is dat zij juist ook ingezet worden vanwege het tegengaan van een andere vorm van hinder, namelijk die als gevolg van kattenuitwerpselen. De GGD regio Utrecht heeft (nog) geen meldingen van hinder ontvangen over kattenverjagers.

3. Klopt het dat de gemeente Utrecht sinds 2009 geen gebruik meer maakt van Mosquito’s? Zo ja: is de gemeente Utrecht definitief gestaakt met het gebruik van Mosquito’s en andere ultrasone/hoogfrequente apparatuur? Zo nee, waarom niet?

Ja wij gebruiken de mosquito op dit moment niet. Wij gaan zeer terughoudend om met het gebruik van dit instrument omdat we een groot aantal andere instrumenten in de aanpak van jeugdoverlast tot onze beschikking hebben. Die vaak beter passen in het pakket van maatregelen. Mosquito's en andere ultrasone/hoogfrequente apparatuur worden daarom op dit moment ook niet door de gemeente ingezet.

4. Mosquito’s worden niet alleen door gemeenten gebruikt: ook o.a. scholen, woningcorporaties en winkels laten Mosquito’s plaatsen. Heeft de gemeente Utrecht hier een overzicht van? Zo ja, dan ontvangen wij dat overzicht graag.

Bij ons bekend zijn de volgende mosquito’s: In de wijk Zuid-West (in beheer van de corporaties): 13 stuks, deze zijn echter al lange tijd niet meer in gebruik omdat ze niet meer passen in het pakket van maatregelen dat gebruikt wordt om jongerenoverlast op deze locaties tegen te gaan. Er is er één in de wijk Vleuten-de Meern in het bezit van een woningcorporatie, deze mosquito staat ook al 2 jaar uit.

5. Geldt voor het plaatsen van een Mosquito een vergunnings- of meldingsplicht?. Zo nee: waarom niet? Bent u bereid om een algeheel verbod op het gebruik van Mosquito’s op te nemen in een APV, zodat ook bedrijven (zoals winkels) en instanties (zoals scholen en woningcorporaties) het
gebruik zullen staken?

Zo nee, waarom niet? Nee, dit is niet in de APV opgenomen als aparte bepaling Nee. Een algeheel verbod past naar onze mening meer bij landelijk beleid. Waar er hinder plaats vindt in de stad Utrecht kunnen mensen dit melden en op basis van de algemene APV rondom geluidhinder zal deze melding worden beoordeeld en behandeld.

6. De kattenverjager is, anders dan de Mosquito, vrij verkrijgbaar voor particulieren. Is de gemeente Utrecht bereid een totaalverbod op het gebruik en de plaatsing van de kattenverjager en soortgelijke ultrasone of hoogfrequente apparatuur in een APV op te nemen, zodat mensen die last van deze apparatuur ervaren gegrond om verwijdering kunnen verzoeken? Zo nee, waarom niet?

Nee, gemeenten mogen het gebruik en de plaatsing van kattenverjagers niet verbieden. Evenals bij mosquito's past wetgeving meer bij landelijk beleid. Waar er hinder plaats vindt in de stad Utrecht kunnen mensen dit melden en op basis van de algemene APV rondom geluidhinder zal deze melding worden beoordeeld en behandeld.

Eva van Esch, Partij voor de Dieren
Steven Menke, Student & Starter