Schrif­te­lijke vragen Zomer­kriebels festival Gagelbos Utrecht


Indiendatum: 9 jul. 2014

Schriftelijke vragen 81/2014

Op 5 juli 2014 vond in het Gagelbos in Utrecht Overvecht het Zomerkriebels festival plaats. Van tevoren dienden de Natuur- en Milieugroep Overvecht (NMO), Wijkraad Overvecht en het Bewonersplatform Overvecht een bezwaarschrift in, onder andere omdat dit festival niet overeenstemt met de natuurgerichte, extensieve recreatie waar het Gagelbos voor bedoeld is. Ook bewoners hebben bezwaar aangetekend, onder andere om bovenstaande reden.

Een deel van het festival vond plaats in een beschermd natuurreservaat, omdat het gebied anders niet genoeg ruimte bood. Volgens NMO wordt hiermee niet alleen letterlijk maar ook figuurlijk een grens overschreden. Want ook de randen van het reservaat hebben hun functie, als buffer naar het ecologisch waardevolle deel en als buffer tussen openbaar gebied en de rust- en broedplekken van de fauna. En ook hier is door de podia en de rijplaten behorende bij het festival het grasland aangetast, evenals door de tractoren die werden ingezet tijdens het afbouwen van het festival.

NMO had afspraken gemaakt met Staatsbosbeheer voor het met beleid maaien van de groenstrook waar het festival zou plaatsvinden. Deze groenstrook bestaat uit schraal kruidenrijk grasland, waarvan de natuurwaarde groot is en er veel ruimte is voor insecten. Staatsbosbeheer zou – om insecten zoveel mogelijk te ontzien, met beleid maaien en het maaisel tevens afvoeren, zodat insecten nog de mogelijkheid zouden hebben weg te komen. Echter, het Recreatieschap bleek hen voor te zijn en heeft de groenstrook geklepeld[1]. Hierdoor hebben insecten volgens NMO geen kans om te overleven en is dit deel van het park haar vlinderpopulatie kwijt. Hun poppen en rupsen (de stadia waar deze vlindersoorten op dit moment zich in bevonden) zijn namelijk met het klepelen vernietigd. Het gaat onder andere om de vlindersoorten icarusblauwtje, kleine vuurvlinder en zwartsprietdikkopje.

Eventuele kolonisatie van vlinders vanuit de omgeving is voorlopig niet te verwachten omdat er door het festival geen waard- en nectarplanten meer zijn. Het (voorlopig) ontbreken van nectar is bovendien nadelig voor bijvoorbeeld bijen, waar het al niet goed mee gaat.

Mocht dit festival de komende jaren weer in het Gagelbos georganiseerd worden, dan kan de waardevolle natuur op deze plek volgens NMO als verloren worden beschouwd.

Aan de hand van bovenstaande heeft de Partij voor de Dieren fractie de volgende vragen:

1. Kan het college de PvdD-fractie vertellen waarom ervoor is gekozen het Zomerkriebels festival deels in een beschermd natuurgebied te organiseren?

2. Volgens ingewijden zijn met de vergunningverlening de regels van het bestemmingsplan van het Gagelbos en ook het evenementenbeleid overschreden. Klopt dit en kunt u hier een toelichting op geven (ook als het antwoord nee is)?

3. Is het college op de hoogte van de drastische gevolgen van het klepelen van grasland voor insecten? Zo ja, kunt u ons vertellen waarom er voor deze vorm van maaien gekozen werd in het Gagelbos specifiek en in de gemeente Utrecht algemeen? Zo nee, bent u bereid zich hierin te verdiepen en serieus andere vormen van maaien te overwegen die minder drastische gevolgen hebben voor insecten (en vogels en andere dieren)?

4. Volgens Natuur- en Milieugroep Overvecht wordt de schade veroorzaakt aan de natuur hersteld. Hen is echter niet verteld wie deze schade gaat herstellen. Kan het college hier meer duidelijkheid over geven: wie gaat de schade herstellen en op welke manier gebeurt dit?

5. In het gedeelte van het Gagelbos waar het festival plaatsvond groeide schraal kruidenrijk grasland. Hierbij is veel ruimte voor natuurlijke kruiden en insecten. Kan het college toezeggen dat bij herstel van de schade eenzelfde soort rijke natuur terugkomt? Zo ja, op welke manier? Zo nee, waarom niet?

6. Er vond duidelijk geen (goede) communicatie plaats tussen Staatsbosbeheer en het Recreatieschap over het maaien van het gebied voorafgaand aan het festival. Kunt u uitleg geven over de overlegstructuur tussen de gemeente Utrecht, Staatsbosbeheer en het Recreatieschap ten aanzien van dit festival? En kunt u verklaren waarom hier de communicatie is misgegaan?

Volgens NMO zal de natuur in het Gagelbos onherstelbaar beschadigen als er volgend jaar weer een dergelijk festival wordt georganiseerd.

7. Kan het college aangeven of dit festival eenmalig werd georganiseerd in het Gagelbos of dat het Gagelbos straks een vaste plek wordt voor dit festival?

Omdat veel mensen met de auto naar het festival kwamen en de Gageldijk was afgesloten, heeft de NRU lange tijd helemaal vastgestaan. Hierdoor ontstond veel overlast voor omwonenden. Er was voorzien in 1.400 parkeerplaatsen, maar dit bleek niet voldoende te zijn.

8. Is het college het met de Partij voor de Dieren eens dat op het gebied van overlast voor bewoners, natuur en milieu deze situatie zeer onwenselijk was? Zo nee, waarom niet?

[1] Waterwerkmagazine: klepelen is een drastische onderhoudswijze. Draaiende stalen cilinders maken alle begroeiing letterlijk een kopje kleiner. Het stukgeslagen maaisel blijft achter in de berm en verrijkt zo de bodem, waardoor een eenzijdige begroeiing ontstaat van gras met op zijn best her en der wat paardenbloemen.

Eva van Esch, Partij voor de Dieren

Indiendatum: 9 jul. 2014
Antwoorddatum: 16 sep. 2014

Schriftelijke vragen 81/2014

Op 5 juli 2014 vond in het Gagelbos in Utrecht Overvecht het Zomerkriebels festival plaats. Van tevoren dienden de Natuur- en Milieugroep Overvecht (NMO), Wijkraad Overvecht en het Bewonersplatform Overvecht een bezwaarschrift in, onder andere omdat dit festival niet overeenstemt met de natuurgerichte, extensieve recreatie waar het Gagelbos voor bedoeld is. Ook bewoners hebben bezwaar aangetekend, onder andere om bovenstaande reden.

Een deel van het festival vond plaats in een beschermd natuurreservaat, omdat het gebied anders niet genoeg ruimte bood. Volgens NMO wordt hiermee niet alleen letterlijk maar ook figuurlijk een grens overschreden. Want ook de randen van het reservaat hebben hun functie, als buffer naar het ecologisch waardevolle deel en als buffer tussen openbaar gebied en de rust- en broedplekken van de fauna. En ook hier is door de podia en de rijplaten behorende bij het festival het grasland aangetast, evenals door de tractoren die werden ingezet tijdens het afbouwen van het festival.

NMO had afspraken gemaakt met Staatsbosbeheer voor het met beleid maaien van de groenstrook waar het festival zou plaatsvinden. Deze groenstrook bestaat uit schraal kruidenrijk grasland, waarvan de natuurwaarde groot is en er veel ruimte is voor insecten. Staatsbosbeheer zou – om insecten zoveel mogelijk te ontzien, met beleid maaien en het maaisel tevens afvoeren, zodat insecten nog de mogelijkheid zouden hebben weg te komen. Echter, het Recreatieschap bleek hen voor te zijn en heeft de groenstrook geklepeld(1). Hierdoor hebben insecten volgens NMO geen kans om te overleven en is dit deel van het park haar vlinderpopulatie kwijt. Hun poppen en rupsen (de stadia waar deze vlindersoorten op dit moment zich in bevonden) zijn namelijk met het klepelen vernietigd. Het gaat onder andere om de vlindersoorten icarusblauwtje, kleine vuurvlinder en zwartsprietdikkopje.

Eventuele kolonisatie van vlinders vanuit de omgeving is voorlopig niet te verwachten omdat er door het festival geen waard- en nectarplanten meer zijn. Het (voorlopig) ontbreken van nectar is bovendien nadelig voor bijvoorbeeld bijen, waar het al niet goed mee gaat.

Mocht dit festival de komende jaren weer in het Gagelbos georganiseerd worden, dan kan de waardevolle natuur op deze plek volgens NMO als verloren worden beschouwd.

(1) Waterwerkmagazine: klepelen is een drastische onderhoudswijze. Draaiende stalen cilinders maken alle begroeiing letterlijk een kopje kleiner. Het stukgeslagen maaisel blijft achter in de berm en verrijkt zo de bodem, waardoor een eenzijdige begroeiing ontstaat van gras met op zijn best her en der wat paardenbloemen.

Aan de hand van bovenstaande heeft de Partij voor de Dieren fractie de volgende vragen:

1. Kan het college de PvdD-fractie vertellen waarom ervoor is gekozen het Zomerkriebels festival deels in een beschermd natuurgebied te organiseren?

Antwoord: De keuze voor de locatie van een evenement is aan de organisator. De gemeente geeft in de vergunning de randvoorwaarden en voorschriften aan, waarbinnen het evenement op de gevraagde locatie doorgang kan vinden.

2. Volgens ingewijden zijn met de vergunningverlening de regels van het bestemmingsplan van het Gagelbos en ook het evenementenbeleid overschreden. Klopt dit en kunt u hier een toelichting op geven (ook als het antwoord nee is)?

Antwoord: Ja en nee. Het houden van een evenement in het Gagelbos is strijdig met het bestemmingsplan. Het Gagelbos als locatie voor een groot evenement is echter incidenteel en het evenement heeft naar omvang, duur en uitstraling geringe planologische relevantie. Daarom is voor dit incidentele gebruik geen ontheffing van de bestemmingsplanbepalingen vereist. Het evenement past binnen het evenementenbeleid.

3. Is het college op de hoogte van de drastische gevolgen van het klepelen van grasland voor insecten? Zo ja, kunt u ons vertellen waarom er voor deze vorm van maaien gekozen werd in het Gagelbos specifiek en in de gemeente Utrecht algemeen? Zo nee, bent u bereid zich hierin te verdiepen en serieus andere vormen van maaien te overwegen die minder drastische gevolgen hebben voor insecten (en vogels en andere dieren)?

Antwoord: Ja. Het klepelen van de betreffende groenstrook is een incident geweest en het gevolg van een ongelukkige samenloop van omstandigheden. Normaal gesproken maait Staatsbosbeheer het grasland en klepelt het Recreatieschap de bermen. In Utrecht maaien wij met een maaizuigcombinatie en klepelen niet.

4. Volgens Natuur- en Milieugroep Overvecht wordt de schade veroorzaakt aan de natuur hersteld. Hen is echter niet verteld wie deze schade gaat herstellen. Kan het college hier meer duidelijkheid over geven: wie gaat de schade herstellen en op welke manier gebeurt dit?

Antwoord: Staatsbosbeheer en het Recreatieschap herstellen de schade. Het herstel gebeurt met inachtneming van de natuurlijke waarden van het gebied.

5. In het gedeelte van het Gagelbos waar het festival plaatsvond groeide schraal kruidenrijk grasland. Hierbij is veel ruimte voor natuurlijke kruiden en insecten. Kan het college toezeggen dat bij herstel van de schade eenzelfde soort rijke natuur terugkomt? Zo ja, op welke manier? Zo nee, waarom niet?

Antwoord: De bij antwoord 4 genoemde werkzaamheden van Staatsbosbeheer en het Recreatieschap zijn erop gericht de natuur zich te laten herstellen.

6. Er vond duidelijk geen (goede) communicatie plaats tussen Staatsbosbeheer en het Recreatieschap over het maaien van het gebied voorafgaand aan het festival. Kunt u uitleg geven over de overlegstructuur tussen de gemeente Utrecht, Staatsbosbeheer en het Recreatieschap ten aanzien van dit festival? En kunt u verklaren waarom hier de communicatie is misgegaan?

Antwoord: De gebruikelijke voorschouw van de evenementenlocatie is door de gemeente gezamenlijk met Staatsbosbeheer uitgevoerd. Zie het antwoord op vraag 3.

Volgens NMO zal de natuur in het Gagelbos onherstelbaar beschadigen als er volgend jaar weer een dergelijk festival wordt georganiseerd.

7. Kan het college aangeven of dit festival eenmalig werd georganiseerd in het Gagelbos of dat het Gagelbos straks een vaste plek wordt voor dit festival?

Antwoord: Nee, dit kan het college niet aangeven.

Omdat veel mensen met de auto naar het festival kwamen en de Gageldijk was afgesloten, heeft de NRU lange tijd helemaal vastgestaan. Hierdoor ontstond veel overlast voor omwonenden. Er was voorzien in 1.400 parkeerplaatsen, maar dit bleek niet voldoende te zijn.

8. Is het college het met de Partij voor de Dieren eens dat op het gebied van overlast voor bewoners, natuur en milieu deze situatie zeer onwenselijk was? Zo nee, waarom niet?

Antwoord: Nee, aan een evenementenvergunning is een groot aantal vergunningvoorschriften verbonden, die overlast voorkomen of zoveel mogelijk beperken. De organisatie van Zomerkriebels heeft aan alle
vergunningvoorschriften voldaan.

Eva van Esch, Partij voor de Dieren