Schrif­te­lijke vragen Op naar een mili­eu­vrien­de­lijke glad­heids­be­strijding!


Indiendatum: 17 feb. 2021

Schriftelijke vragen 49/2021

Het winterse weer van de afgelopen week zorgde niet alleen voor sneeuw- en ijspret, maar ook voor gladde stoepen, paden en wegen. Om gevaarlijke situaties te voorkomen zijn er miljoenen kilo’s zout gestrooid. Maar al dat zout droogt bomen en dieren uit, en blijft nog maandenlang in het oppervlaktewater en de natuur aanwezig. Het hele bodemleven raakt erdoor vergiftigd en vogels raken versuft en krijgen nierproblemen, waardoor ze sterven.

Een Vandaag berichtte 13 februari dat er die week 120 miljoen kilo zout gestrooid was om wegen begaanbaar te houden. De provincie Noord Holland werkt aan een ander dooimiddel: grassap. Sap uit gemaaid bermgras helpt tegen gladheid zonder het omliggende groen en dieren te beschadigen.

Een grassapfabriek in Noord-Holland gaat 20.000 liter produceren, genoeg voor een flinke bijdrage aan haar eigen gladheidsbestrijding, maar niet voor heel Nederland. Echter, iedere overheid maait (berm)gras en heeft deze grondstof dus voorhanden. De ervaringen en experimenten uit Noord-Holland zouden we direct kunnen kopiëren, om ook in Utrecht een natuurvriendelijker gladheidsbestrijding te hanteren. Op wijkniveau kan gebruik van de bezem en zand in plaats van zout op een milieuvriendelijke wijze gladheid tegengaan.

De Partij voor de Dieren heeft hierover de volgende vragen:

1. Hoeveel kilo strooizout is er in de afgelopen vorstperiode in Utrecht gestrooid?

2. Wat heeft het college tot nu toe gedaan om de hoeveelheid strooizout tot een minimum te beperken in de gemeente Utrecht, en ook om de dieren en de natuur te beschermen tegen de negatieve effecten van strooizout op de gezondheid van die dieren en de natuur?

3. Grassap in plaats van strooizout bevat minder zout, én de zouten uit grassap zijn minder schadelijk. Er is wel een omvangrijker productieproces nodig.

A. Hoe schat het college de duurzaamheid van grassap in?

B. Hoe weegt het college de duurzaamheid van het productieproces van strooizout en grassap tegen de schadelijke impact van beide middelen op de biodiversiteit?

4. Áls grassap inderdaad een milieuvriendelijker alternatief voor strooizout is, kan het college dan, in overleg met de ontwikkelaars in Noord Holland, maar ook de benodigde partners, zoals de aannemers die de bermen maaien, Stadbedrijven die de gladheidsbestrijding uitvoert, andere overheden en waterschappen inzichtelijk maken wat er voor nodig is (praktisch en financieel) om ook in Utrecht strooizout te gaan vervangen door grassap als dooimiddel? Zo ja, kan het college zich daarbij ook inzetten om te komen tot een plan van aanpak om in de volgende winter ook daadwerkelijk zoveel mogelijk strooizout te vervangen door grassap? Zo nee, waarom niet?

De Partij voor de Dieren onderschrijft het gemeentelijk beleid om terughoudend te zijn met het gebruik van strooizout. Maar daardoor waren veel straten de afgelopen dagen wel een gevaarlijke ijsbaan. Het tijdig vegen van straten en stoepen na sneeuwval en het gebruik van strooizand in plaats van zout kunnen gevaarlijke situaties voorkomen.

5. Wat kan het college doen om inwoners beter te faciliteren, zodat zij hun eigen straat en stoep schoon kunnen maken?

A. Welke mogelijkheden ziet het college bijvoorbeeld in het verspreiden van uitleenbezems en uitleensneeuwscheppen, zoals bijvoorbeeld ook vuilnisgrijpers te leen zijn bij Stadsbedrijven?

B. Welke mogelijkheden ziet het college voor het via centrale punten uitdelen van strooizand, zodat inwoners daar zelf een emmertje kunnen halen, enerzijds als alternatief voor zout dat mensen zelf gebruiken en dat schadelijk is voor het milieu, anderzijds als motivatie om überhaupt de “eigen” stoep begaanbaar te maken?

C. Welke mogelijkheden ziet het college om Stadsbedrijven in te zetten om ook in de wijken te vegen na sneeuwval (zonder ook zout te strooien)?

6. Aangezien Utrecht een gezonde stad wil zijn waar fietsen en lopen de belangrijkste mobiliteiten zijn, is het college het met de Partij voor de Dieren eens dat het niet logisch is dat autowegen eerder dan fiets- en voetpaden sneeuw- en ijsvrij gemaakt worden, en dat het beleid rond gladheidsbestrijding op dit punt heroverwogen zou moeten worden? Zo nee, waarom niet?

Tot slot nog over veegwagens: Leidse onderzoekers vonden in Leiden de afgelopen dagen duizenden plastic stengels van veegwagens waarmee fietspaden sneeuwvrij waren gemaakt.

7. Wordt in Utrecht ook gebruik gemaakt van dergelijke veegwagens met plastic stengels?

8. Zo ja, verliezen deze veegwagens ook (zoveel) plastic stengels en wat wordt er gedaan om te voorkomen dat deze stengels loslaten en op straat en in de natuur belanden?

9. En zo ja, is het college bereid te stoppen met dergelijke veegwagens waar de plastic stengels zo makkelijk van loslaten? Zo nee, waarom niet?

Anne Sasbrink, Partij voor de Dieren