Bijdrage Voor­jaarsnota, Eerste Bestuurs­rap­portage en coali­tie­ak­koord openbare ruimte en groen


23 juni 2022

Openbare ruimte

Zwerfvuil

Er is al een verbod op het gebruik van plastic en metalen confetti in Utrecht. Kan de wethouder toezeggen om het verbod op confetti in de openbare ruimte uit te breiden met papieren confetti, en met plastic, metalen en papieren serpentine?

De vorige wethouder zei op onze moties over de Zwerfvuil Award en de 150 meter regel voor bedrijven om hun eigen troep op te ruimen, dat hij aan de slag zou gaan met kijken naar mogelijkheden, waarop we die moties introkken. We zijn nu ruim een half jaar verder en (naast dat ik het graag onder de aandacht van de nieuwe wethouder breng), vraag ik graag een stand van zaken.

Pad in de put

Dan een probleem waar wij in eerdere commissies al eens aandacht voor vroegen. In Utrecht en ook in andere steden zitten dieren in de put. Letterlijk. Amfibieën en andere kleine dieren vallen in straatkolken en putten om er vervolgens niet meer uit te kunnen. Ze verdrinken of sterven een hongerdood. Het gaat om grote aantallen: miljoenen dieren. Onze partij is recent ook op pad geweest met vrijwilligers, vooral in Lunetten en Voordorp, om te monitoren hoe de situatie ervoor staat.

Het gaat echt om een groter probleem dan waar het college zich bewust van is. We willen de wethouder vragen met een aantal dingen aan de slag te gaan:

1. Utrecht moet vaart maken met het afdichten van straatkolken op zo'n manier dat dieren er niet meer in kunnen vallen, maar dat het water er wel door kan, en het aanbrengen van trapjes in de kolken, zodat dieren er weer uit kunnen klimmen.
2. Wij willen ook dat aannemers die putten leegzuigen eerst de nog levende of gestorven dieren eruit halen, en melding maken van welke dieren erin zaten. Graag een toezegging op beide zaken.

En is de wethouder bovendien bereid om in gesprek te gaan met Paddenpatrouille Leiden en RAVON, die beide veel expertise hebben op dit gebied?

Groen

De ernst van de biodiversiteitscrisis en de onmisbare waarde van natuur in de stad wordt gelukkig steeds breder opgemerkt. Het is iets waar wij in de afgelopen 8 jaar stelselmatig op hebben gehamerd en wat ook in dit akkoord terug te zien is: dit college wil hectares groen aankopen, er komt een boom voor elke nieuwe woning en spontaan opgekomen groen mag, naar ons voorstel uit de vorige periode, blijven staan.

Om ervoor te zorgen dat flora en fauna in deze groeiende stad niet in de verdrukking komen hebben we echter nog wel wat suggesties mee te geven aan dit college:

Mensvrije en mensluwe zones

Eerder pleitten we als Partij voor de Dieren al voor mensvrije zones: kleine stukjes natuur waar dieren ongestoord een schuilplaats vinden en waar soorten kunnen groeien en bloeien zonder platgelopen te worden. Dat soort plekken zijn er al, maar nog niet overal. Ik breng het idee daarom ook nog maar even onder aandacht van de nieuwe wethouder groen.

Daarnaast zijn mensluwe zones ontzettend waardevol. We schrokken daarom van de afspraak in het coalitieakkoord om nu nog rustige plekken zoals binnenhofjes en begraafplaatsen toegankelijker te maken (p.44-45: “openstellen van semi-publieke plekken als begraafplaatsen, volkstuincomplexen en binnenplaatsen"). Deelt de wethouder onze zorg dat als ze dit zou gaan doen, er nog minder rust- en schuilplaatsen voor dieren overblijven? Kan ze toezeggen dit voornemen te heroverwegen?

Nieuw toe te voegen natuur

Mooie ambitie dat het college in de komende 4 jaar 45 hectare groen gaat toevoegen. Het roept echter ook wel wat vragen op:

Gaat hiermee echt natuur toegevoegd worden, of zijn het locaties die, zoals bijvoorbeeld het Moreelsepark of Natuurgebied Oud Zuilen, nu ook al groen zijn maar alleen nog niet als zodanig in de administratie staan?

Kan de wethouder toezeggen dat het nieuwe groen niet alleen voor mensen gaat zijn, maar dat hier ook een bepaald percentage echt mensvrij of mensluw ingericht gaat worden, zodat de biodiversiteit hier volledig voorop kan staan?

Vervangen van bomen

In het MJIP (Meerjaren Investeringsprogramma) wordt voor verschillende locaties gesproken over projecten voor het “vervangen en saneren van bomen”. Uit de antwoorden op technische vragen blijkt dat dit betekent dat bomen met een slechte toekomstverwachting worden vervangen door een andere boom. Er worden straatnamen genoemd, maar in de antwoorden staat ook dat nog niet duidelijk is hoeveel bomen vervangen gaan worden. Dat roept bij ons de vraag op of vervanging überhaupt noodzakelijk is. Wordt hier wel echt zorgvuldig naar gekeken en niet te snel een hele straat vervangen, terwijl sommige bomen nog prima een paar jaar of langer mee kunnen, ondanks die slechte toekomstverwachting?

Hoe denkt de wethouder dat zij en wij hier meer grip op kunnen krijgen en houden?

Boeren op Amelisweerd

In het coalitieakkoord staat de intentie om met de boeren in Amelisweerd tot afspraken voor meer natuurinclusief werken te komen. Die intentie had het vorige college ook al. Vraag aan de wethouder: wat gaan ze nu anders doen?

En het beste voor de natuur zou natuurlijk zijn om helemaal te stoppen met het faciliteren van veehouderij in Utrecht. Is de wethouder dat met ons eens en kan ze toezeggen om ook de optie van het uitkopen van veehouders, al dan niet in overleg met de provincie en landelijke ontwikkelingen, onderdeel van het gesprek met de boeren te laten zijn?

De bedrijfsvoering van deze ondernemers strookt nog niet met de doelstellingen van NNN (Natuur Netwerk Nederland) en de Groene Contour (landelijk en provincie). Dat komt omdat de afspraken in de beheerovereenkomsten niet scherp genoeg zijn. Vraag aan de wethouder: welke mogelijkheden zijn er om binnen de looptijd van de huidige overeenkomsten wat extra's te bieden en te vragen?

Particuliere tuinen

Tenslotte nog een klein verzoek: de raad ontving vorige week een noodkreet van een inwoner die door haar leeftijd haar groene tuin niet meer kan onderhouden. En zij staat daar natuurlijk niet alleen in, zien we aan de hoeveelheid betegelde tuinen in de gemeente.

In Noordoost bestaat een vrijwilligersinitiatief van inwoners die elkaar met dit soort situaties helpen. Vraag aan de wethouder: waar kunnen bewoners uit andere wijken terecht en is het niet nodig om dit te faciliteren in plaats van dit aan vrijwilligers over te laten?

Inkoop

In de commissie VBF (Veiligheid, Bestuur en Financiën) hebben we al gevraagd naar de inkoop van lokaal geteelde en inheems plantmateriaal. Dit werd doorverwezen naar deze commissie MGOR, (Mobiliteit, Groen en Openbare Ruimte) dus ik hoop nu alsnog antwoord te krijgen.