Schrif­te­lijke vragen Korrels en gif van dat gras af!


Indiendatum: 10 feb. 2021

Schriftelijke vragen 33/2021

Zembla berichtte onlangs dat er nieuwe kankerverwekkende stoffen zijn ontdekt in het rubbergranulaat dat op sportvelden gebruikt wordt. Dit bovenop de kankerverwekkende stoffen die al bekend waren. Bovendien lekt een aantal van die stoffen makkelijker weg dan de al bekende schadelijke stoffen in rubbergranulaat, wat nog schadelijker voor het milieu is dan tot nu toe bekend. In totaal gaat het om 46 aangetroffen stoffen. De huidige veiligheidsnormen die het RIVM heeft opgesteld moeten volgens de onderzoekers op de schop.

De Europese Commissie heroverweegt de toekomst van kunstgrasvelden met rubberkorrels in Europa. Dat doet zij om vervuiling van het milieu met microplastics zoveel mogelijk tegen te gaan, en vanwege het dringende advies van het Europees Agentschap voor chemische stoffen om een compleet verbod in te stellen op rubbergranulaat op kunstgrasvelden. Zembla berichtte tevens dat minister Van Ark en staatssecretaris Van Veldhoven per 2030 af willen van kunstgrasvelden met rubbergranulaat. De Partij voor de Dieren vindt dit erg laat en is ook benieuwd naar de vorderingen in Utrecht. Ons was namelijk toegezegd dat alle rubbergranulaat uiterlijk 2020 van de Utrechtse sportvelden zou verdwijnen (zie antwoorden op schriftelijke vragen 19/2017)

De Partij voor de Dieren heeft hierover de volgende vragen:

Rubbergranulaat

1. In 2017 gaf het college als reactie op SV 19/2017 aan: “Er is volgens ons op basis van het advies van het RIVM geen sprake van risico’s van kunstgrasvelden met rubbergranulaat voor gezondheid en milieu.”. Hoe denkt het college nu – ook na het lezen van de nieuwe artikelen van Zembla - over de risico’s van rubbergranulaat voor gezondheid en milieu?

In antwoord op diezelfde schriftelijke vragen schreef het college: “Wij volgen het advies van het RIVM dat sporten op deze kunstgrasvelden geen gezondheidsrisico’s met zich mee brengt. Daarom is het niet nodig de kunstgrasvelden met rubbergranulaat sneller te vervangen dan volgens de huidige planning. De gemeente Utrecht past voor haar sportvelden sinds 2006 geen rubbergranulaat, maar TPE toe als infill-materiaal. (…) In 2020 zullen de laatste velden met rubbergranulaat vervangen zijn. Dit onder voorbehoud van beschikbare capaciteit in Nederland voor de uitvoering van de werkzaamheden. En op MV1 van 16 januari antwoordde het college: “Daarmee zijn eind 2020 alle velden met rubbergranulaat vervangen, op één veld na, in het kader van de plannen voor een eventuele herontwikkeling in Sportpark Hoograven.”

2. Wat is de stand van zaken op het gebied van de vervanging van de kunstgrasvelden met rubbergranulaat?

A. Is de deadline van 2020 inderdaad behaald en zijn nu alle velden vrij van rubbergranulaat? Zo nee, waarom niet?

B. En zo nee, gaat het college dit nu alsnog versnellen op basis van de meest recente informatie over de grote schadelijkheid van deze korrels op gezondheid, milieu en dierenwelzijn? Zo nee, waarom niet?

C. Hoe zit het nu met de Utrechtse velden van de Cruyff Foundation en rubbergranulaat? Wat is de stand van zaken en indien er nog rubbergranulaat ligt: wat gaat het college doen om ervoor te zorgen dat dit spul ook daar voorgoed en zo spoedig mogelijk verdwijnt?

TPE en kurk

In maart 2016 (SV 37/2016) schreef het college aan de PvdD “Een TPE (geproduceerde kunststof korrel) veld wordt jaarlijks op peil gehouden met maximaal 160 kg TPE per keer.” In 2018 schreef het college in een memo dat in Utrecht 145 kg microplastics per kunstgrasveld per jaar in het milieu terechtkomen. Korrels van TPE zijn van rubber en plastic gemaakt en worden dus ook omgezet in microplastics, die in de natuur terechtkomen. De Partij voor de Dieren pleitte eerder al diverse keren voor kunstgrasvelden met kurkkorrels, kunstgras dat op een dusdanige manier geweven is dat helemaal geen korrels nodig zijn, of de nieuwste rassen natuurgras die veel slijtvaster zijn dan het traditionele natuurgras, omdat dit de meest milieuvriendelijke (en ook mens- en diervriendelijke) varianten zijn. Het college vond het toen niet nodig om kurkkorrels te gebruiken. Motie 82/2018 werd echter wel aangenomen, waarin deze drie methoden waren opgenomen.

In antwoord op onze mondelinge vragen 3 op 12 juli 2018 antwoordde het college: “Ja, wij steunen het verzoek van de VSG aan de staatssecretaris om ook de milieueffecten van TPE te onderzoeken, met de kanttekening dat TPE niet dezelfde samenstelling heeft als rubbergranulaat. Voor het landelijke aanvullende onderzoek zullen wij een TPE-veld in Utrecht aanmelden. De keuze om het Utrechtse veld te onderzoeken, is vervolgens aan het RIVM zelf.”

3. Wat is er uit dit genoemde onderzoek gekomen over de schadelijkheid van TPE? En is uiteindelijk het Utrechtse veld ook aangemeld (zo nee, waarom niet?) en onderzocht?

4. Op hoeveel kunstgrasvelden in Utrecht wordt nu gebruik gemaakt van TPE-korrels?

5. Hoeveel kilo microplastics komt er anno 2021 per kunstgrasveld per jaar in het milieu terecht? En wat doet het college om dit te voorkomen en tevens op te ruimen?

6. Op hoeveel kunstgrasvelden in Utrecht wordt nu gebruik gemaakt van kurkkorrels? Indien dit nul of zeer weinig is, waarom?

7. Op hoeveel kunstgrasvelden in Utrecht worden helemaal geen korrels gebruikt? En wordt dit aantal nog uitgebreid? Zo nee, waarom niet?

8. Wat is de voorkeur bij nieuwe sportvelden: natuurgras of kunstgras? Wij hebben het gevoel dat kunstgras altijd ‘wint’ bij het college.

9. Is het college bereid om ook te stoppen met TPE-korrels, omdat dit korrels van rubber en plastic zijn en ook zeer slecht zijn voor dieren en natuur, en mogelijk ook mensen? Zo nee, waarom niet?

10 Wat is of wordt nu het beleid van het college op het gebied van kunstgras en kunstgraskorrels: waar wil het college naartoe op korte en lange termijn?

A. Neemt het college hierin ook de nieuwste alarmerende berichten van Zembla mee? Zo nee, waarom niet?

Gifgebruik op sportvelden

In augustus 2018 stelden wij SV 107/2018 over het gifgebruik op sportvelden. Wij stellen deze vragen opnieuw, om de huidige stand van zaken te weten:

11. Is er na augustus 2018 en in 2019, 2020 en het nog maar jonge 2021 nog gif gebruikt op en rondom de Utrechtse kunstgrasvelden en natuurgrasvelden? Zo ja, hoeveel en van welke soorten? Graag een uitsplitsing van gebruik op kunstgrasvelden en natuurgrasvelden, inclusief locaties en hoeveelheid per locatie.

12. Welke (diervriendelijke en biodiversiteit versterkende) alternatieven worden ingezet om ‘onkruid’ op sportvelden tegen te gaan?

13. Als Utrecht nog niet volledig gifvrij is: waarom niet? En per wanneer denkt het college het gifgebruik wél volledig afgebouwd te (kunnen) hebben?

Maarten van Heuven, Partij voor de Dieren